అంతర్జాతీయం

ప్రపంచ రాజకీయాల్లో పెను మార్పులు: ఇరాన్ యుద్ధం తెస్తున్న వినాశకర పరిణామాలు

ప్రస్తుత ఇరాన్ యుద్ధం అంతర్జాతీయ సంబంధాల్లో ఒక కీలక మలుపుగా నిలుస్తోంది. గతంలో ఇరాక్ వంటి దేశాలపై దాడులు చేసే సమయంలో అగ్రరాజ్యాలు ఐక్యరాజ్యసమితి వంటి సంస్థల ఆమోదం పొందడానికి లేదా తమ చర్యలను సమర్థించుకోవడానికి ఏదో ఒక సాకును వెతుక్కునేవి. కానీ నేడు ఆ పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. అంతర్జాతీయ చట్టాలకు లేదా దౌత్యపరమైన విలువలకి ఏమాత్రం ప్రాధాన్యత ఇవ్వకుండా, అగ్రరాజ్యాలు తమ ఇష్టానుసారం వ్యవహరిస్తున్నాయి. ఇరాన్‌పై అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ జరుపుతున్న దాడులు కేవలం ఒక దేశ విధిని మార్చడమే కాకుండా, ప్రపంచ రాజకీయాల్లో ఇప్పటివరకు ఉన్న నియమ నిబంధనలను తుడిచిపెట్టేస్తున్నాయి. ఈ క్రమంలో దౌత్యం అనేది కేవలం కాలయాపన చేసే సాధనంగా లేదా శత్రువు రక్షణను బలహీనపరిచే తంత్రంగా మారిపోయింది. దీనివల్ల ఇతర దేశాలకు అందుతున్న సందేశం స్పష్టంగా ఉంది - ఏ అగ్రరాజ్యాన్ని లేదా దౌత్య ప్రక్రియను నమ్మకూడదు, కేవలం తమ స్వశక్తిపై మాత్రమే ఆధారపడాలి.

ప్రపంచ రాజకీయాల్లో ఒక సార్వభౌమ దేశపు నాయకుడిని ఉద్దేశపూర్వకంగా లక్ష్యంగా చేసుకుని హతమార్చడం ఒక కొత్త మరియు ప్రమాదకరమైన దశను సూచిస్తోంది. ఉగ్రవాదులు లేదా మాదకద్రవ్యాల ముఠా నాయకులపై ఉపయోగించే పద్ధతులను అలీ ఖమేనీ వంటి దేశాధినేతపై ప్రయోగించడం అంతర్జాతీయ సంబంధాలను ‘రష్యన్ రౌలెట్’ లాంటి ప్రమాదకరమైన ఆటగా మార్చేసింది. చట్టబద్ధమైన హోదా కంటే అగ్రరాజ్యాల వ్యక్తిగత ప్రాధాన్యతలు మరియు అప్పటికప్పుడు తీసుకునే నిర్ణయాలే నేడు ప్రపంచాన్ని శాసిస్తున్నాయి. దీనివల్ల చర్చల ద్వారా సమస్యలను పరిష్కరించుకోవచ్చనే ఆశలు సన్నగిల్లి, బలప్రయోగమే పరమావధిగా మారుతోంది. అమెరికా వ్యతిరేక దేశాలు ఇకపై చర్చల కంటే యుద్ధ సన్నద్ధతకే మొగ్గు చూపే అవకాశం ఉంది. వెనక్కి తగ్గడానికి దారి లేని స్థితిలో, ఏ దేశమైనా చివరకు ‘అణు’ ఆయుధాల ప్రయోగానికైనా వెనుకాడకపోవచ్చు అనే భయాందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతంలో ఇజ్రాయెల్ ఆధిపత్యాన్ని పెంచి, గల్ఫ్ దేశాలతో ఆర్థిక సంబంధాలను బలోపేతం చేయాలనే అమెరికా వ్యూహానికి ఇరాన్ ఒక పెద్ద అడ్డంకిగా మారింది. అయితే, గతంలో ఇరాక్ దండయాత్ర ఫలితాలను గమనిస్తే, ఇటువంటి సైనిక చర్యలు అనుకున్న ఫలితాలను ఇవ్వకపోగా మరింత అస్థిరతకు దారితీస్తాయని స్పష్టమవుతోంది. ఇరాన్ యొక్క రాజకీయ మరియు చారిత్రక ప్రాముఖ్యత దృష్ట్యా, దానిని బలవంతంగా మార్చాలని చూడటం వల్ల ఊహించని పరిణామాలు తలెత్తవచ్చు. నైతిక లేదా సైద్ధాంతిక సమర్థనల అవసరం లేకుండా కేవలం క్రూరమైన శక్తి ప్రదర్శన ద్వారా ప్రపంచాన్ని శాసించాలని చూడటం ప్రస్తుత వాస్తవికత. ఈ వినాశకరమైన మార్పును గుర్తించి ఇతర దేశాలు తమ రక్షణను ఎలా సిద్ధం చేసుకుంటాయనేదే ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్న. మొత్తం మీద, అంతర్జాతీయ సంబంధాల్లో ఉన్న పాత చట్రాలు కూలిపోయి, కేవలం ‘బలవంతుడిదే రాజ్యం’ అనే సూత్రం అమలవుతోంది.
అమాన్  I సీనియర్ జర్నలిస్ట్